فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

214

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

كرد . تَحَلَّبَ - تَحَلُّباً [ حلب ] العَرَقُ أو الدمعُ أو الماءُ أو النَّدَى : عرق يا اشك يا آب يا شبنم روان شد ، - تْ عينُهُ : چشم او اشك ريخت ، - فَمُهُ : آب دهان او روان شد ؛ « تَتَحَلَّب لهُ الأَفْواه » : دهانها برايش آب مىافتد . تَحَلْحَلَ - تَحَلْحُلًا [ حلحل ] : از جاى تكان خورد . اين تعبير در زبان متداول رايج است ، - عن مكانِه : از جاى خود جنبيد و دور شد . تَحَلَّقَ - تَحَلُّقاً [ حلق ] القومُ : آن قوم حلقه‌وار گردهم نشستند ، - القمرُ : دور ماه دايره پديد آمد . تَحَلَّلَ - تَحَلُّلًا [ حلّ ] هُ : از او خواست تا وى را حلال كند ، - مِن يَمِينِهِ : براى سوگندى كه خورده بود كفاره داد ، - فى يمينِهِ : سوگند استثنا و مشروط خورد به اين گونه كه بگويد : « و اللَّهِ لأفْعَلنّ ذلك انْ شَاءَ اللَّهُ أو إلَّا ان يكونَ كَذَا » : قسم به خدا آن كار را خواهم كرد اگر خدا بخواهد . يا مگر آنكه به آن گونه باشد . تَحَلَّمَ - تَحَلُّماً [ حلم ] : ادّعاى خواب ديدن كرد ، - الحِلْمَ : خواب ديد . التَّحْلِيف - [ حلف ] : مص ؛ « لجنةُ التَّحْلِيفِ » : گروهى كه براى شركت در دستگاه قضائى كشور و شغل قضاوت دعوت مىشوند . التَّحْلِيل - [ حلّ ] : مص ، تجزيه‌ى عناصر چيزى براى مطالعه و آزمايش ؛ « التَّحْلِيلُ الكهربائيّ » ( ف ) : تجزيه بعضى از مواد تركيبى اجسام بوسيله برق مانند تجزيه‌ى آب به اكسيژن و ايدروژين . تَحَمَّى - تَحَمِّياً [ حمي ] المريضُ : بيمار آن چيز را نخواست ، امتناع كرد ، پرهيز كرد . تَحَمْحَمَ - تَحَمْحُماً [ حمحم ] : سياه شد ، - البِرْذَوْنُ او الفرسُ : اسب شيهه كشيد . تَحَمَّدَ - تَحَمُّداً [ حمد ] بالشيءِ على فلانٍ : بر او منّت نهاد . تَحَمَّسَ - تَحَمُّساً [ حمس ] : سختى كرد ، براى كارى خشم كرد و به هيجان آمد ، سخت شد . تَحَمَّص - تَحَمُّصاً [ حمص ] الرجُلُ : آن مرد ترنجيده شد ، - اللَّحمُ : گوشت خشك شد و ترنجيد . تَحَمَّضَ - تَحَمُّضاً [ حمض ] الرجُلُ : آن مرد از حالى به حال ديگر درآمد ، دگرگون شد . تَحَمَّطَ - تَحَمُّطاً [ حمط ] لهُ : كينه‌ى او را به دل گرفت . اين تعبير در زبان متداول رايج است . تَحَمَّقَ - تَحَمُّقاً [ حمق ] : خود را به حماقت زد . تَحَمَّلَ - تَحَمُّلًا و تِحِمَّالًا [ حمل ] هُ : آن را برداشت ، - الأَمْرَ : آن كار را به عهده گرفت ، - مسؤُولِيَّةَ الأمرِ : مسئوليت آن كار را به عهده گرفت . ، - الرَّجُلُ : آن مرد بردبار و شكيبائى كرد ، - القومُ : آن قوم كوچ كردند و رفتند . تَحَمَّمَ - تَحَمُّماً [ حمّ ] : سياه شد ، - بالماء : با آب شست و شوى كرد ، به گرمابه شد . التَّحْمِيلة - ج تَحَامِيل [ حمل ] ( طب ) : داروى شياف كه از عقب استعمال كنند . تَحَنَّى - تَحَنِّياً [ حنو ] : كج و خميده شد ، - عليه : با او مهربانى كرد . التَّحْنَان - [ حنّ ] : رحمت تَحَنَّأَ - تَحَنُّؤاً [ حنأ ] بالحِنَّاء : با حنا خضاب كرد . تَحَنَّثَ - تَحَنُّثاً [ حنث ] : از گناه و خلاف روى گردان شد ؛ عبادت و بندگى كرد ، بتپرستى را كنار گذارد و از عبادت بتها روى گردان شد . تَحَنَّطَ - تَحَنُّطاً [ حنط ] : بر مرده حَنوط ريخت . تَحَنَّفَ - تَحَنُّفاً [ حنف ] : حنيفى شد يا به روش حنيفيان عمل كرد ، دين حنيف اختيار كرد ، - اليهِ : به سوى او گرايش كرد ، ميل كرد ، - فى الأَمْرِ : در آن كار دقت بسيار كرد . اين تعبير در زبان متداول رايج است . تَحَنَّنَ - تَحَنُّناً [ حنّ ] عليهِ : بر او ترحّم كرد . تَحَوَّى - تَحَوِّياً [ حوي ] : منقبض و گِرد شد ، تِ الحَيَّةُ : مار جمع شد و چنبر زد ، - الشيءَ : آن چيز را جمع و جور كرد . تَحَوَّبَ - تَحَوُّباً [ حوب ] : از گناه دورى كرد - منهُ : دردمند و غمگين شد ، - فى دُعَائِهِ : در دُعاى خود ناليد . تَحَوَّجَ - تَحَوُّجاً [ حوج ] : حاجت خود را خواست ؛ « خَرَجَ فُلانٌ يَتَحَوَّج » : فلانى براى خريد نيازمنديهاى خود بيرون رفت . تَحَوَّشَ - تَحَوُّشاً [ حوش ] عنهُ : از او دور شد ، - منهُ : از او شرم كرد . تَحَوَّضَ - تَحَوُّضاً [ حوض ] : حوض ساخت . تَحَوَّطَ - تَحَوُّطاً [ حوط ] هُ : از وى نگهدارى كرد . تَحَوَّفَ - تَحَوُّفاً [ حوف ] الشيءَ : كناره‌ى آن چيز را گرفت . تَحَوَّلَ - تَحَوُّلًا [ حول ] الرجلُ : آن مرد از جائى به جاى ديگر منتقل شد ، - مَجْرىَ النَّهْرِ : مجراى آب رودخانه به سوئى ديگر منتقل شد ، - عنهُ : از او روى گردانيد و به ديگرى روى آورد ، - في الأمرِ : در آن كار زيركى نمود . التَّحَوُّل - [ حول ] : مص ؛ « نُقْطَةُ التحَوُّلِ » : مرحله‌ى سرنوشت ساز . التَّحْوِيطة - [ حوط ] : تعويذ كه براى چشم زخم بر كودك آويزند . التَّحِيَّة - [ حيي ] : مص ، - ج تحيَّات و تَحَايَا : درود ، سلام ؛ « التَّحِيَّةُ العَسْكَرِيّة » : سلام نظامى ؛ « تَحِيَّةً لذكراهُ » : به ياد او درود گفتن . تَحَيَّرَ - تَحَيُّراً [ حير ] : سرگشته شد ؛ « تَحيَّرَ فى امْرِهِ » : در كار خود سرگردان شد و ندانست چه كند ، - الماءُ : آب ثابت و راكد ماند ، - المكانُ بالماءِ : آن مكان پر از آب شد . تَحَيَّزَ - تَحَيُّزاً [ حيز ] لفلانٍ : به فلانى پيوست و يار او شد ، طرفدار و فرمانبردار او شد ، هواخواه او شد ، - الشّيءُ : آن چيز در يك جا قرار گرفت . تَحَيَّفَ - تَحَيُّفاً [ حيف ] الشيءَ : آن چيز را كم كرد و از اطراف آن گرفت . تَحَيَّنَ - تَحَيُّناً [ حين ] منه غفلةً : در انتظار هنگام غفلت او شد ، - الفُرصَةَ : مترصد و